رايحه وصال

وابسته به کانون فرهنگی رهپویان وصال شیراز

رباعی ۲

 

انواع رباعی

عشق. عرفان. حکمت. بديهه. چيستان و ... از موضوعاتی هستند که در اين قالب گنجانده شده اند. رباعی در سالهای اول انقلاب اسلامی جانی دوباره گرفت. اين قالب در سالهای ۵۷ تا ۶۹ حضوری چشمگير در عرصه شعر داشت.

شاعران زيادی در اين قالب طبع آزمايی کردند که از آن جمله ميتوان به قيصر امين پور - مرحوم سيد حسن حسينی و سهيل محمودی اشاره کرد.

از ويژگيهای عمومی رباعی اين دوره عاری بودن آن از کلمات شکسته و مهجور است. و اينکه از جهت مضمون تفاوتهای زيادی با مضامين قبل از آن دارد.  از جمله اين مضامين: شخصيت های انقلاب و شهدای جنگ تحميلی. حماسه. عاشورا و عشق است. مثال:

امام خمينی(رض)

مردی که طلايه دار مردان خداست

از طايفه نور نوردان خداست

قطبی که مدار چشم او قبله نماست

قلبش گل آفتابگردان خداست   (امين پور- در کوچه آفتاب) 

شهيد

کس چون تو طريق عشق بازی نگرفت

با زخم نشان سرفرازی نگرفت

زين پيش دلاورا کسی چون تو شگفت

حيثيت مرگ را به بازی نگرفت    (سيد حسن حسينی- همصدا با خلق اسماعيل)

 

از شوق تو پای تا به سر آغوشم

باز است هميشه چون سحر آغوشم

با روی گشاده چشم در راه توام

ای مرگ بگير تنگ در آغوشم(سهيل محمودی- ديا در غدير)

ادامه دارد....

  
نویسنده : رهپويان وصال yaass_a110 ; ساعت ۳:٢٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ آبان ۱۳۸۳
تگ ها :

رباعی ۱

قالب رباعی از قديمی ترين و خوش آهنگ ترين قالب های شعر فارسی است و آغازگر آن رودکی است.

در روزگار ما با انقلاب اسلامی رباعی جان تازه ای گرفت و شاعران آثار چشمگيری در اين قالب ارائه کردند.

به نظر می رسد اين قالب از سه قسمت  مقدمه و طرح موضوع- توضيح- و نتيجه گيری تشکيل ميشود:

گفتم دل و جان بر سر کارت کردم

هر چيز که داشتم نثارت کردم

گفتا که که باشی که کنی يا نکنی؟

اين من بودم که بی قرارت کردم!

شاعر در مصرع اول موضوع را طرح می کند. در مصرع دوم توضيح بيشتری می دهد. در مصرع سوم زمينه نتيجه گيری را فراهم می کند و در مصرع چهارم نتيجه يا پيام اصلی شعر را ارائه می کند و در واقع ضربه پايانی را ميزند.

مثال ديگر:

دستی ز کرم به شانه ما نزدی

بالی به هوای دانه ما نزدی

ديريست دلم چشم به راهت مانده ست

ای عشق سری به خانه ما نزدی! (قيصر امين پور)

  
نویسنده : رهپويان وصال yaass_a110 ; ساعت ۱٠:۳٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٩ آبان ۱۳۸۳
تگ ها :

مشخصه های غزل نو ۸

ت) اشاره به اسطوره های تارخی و مذهبی

حتی خيال نای اسماعيل خود را

همسايه با تصويری از خنجر نکرديم (قيصر امين پور- تنفس صبح)

در اين بيت به قربانی کردن حضرت اسماعيل اشاره شده ست.

ث) گرايش به سبک هندی

در آثار غزل سرايان انقلاب که از جهت خيال پردازی به سبک هندی بسيار نزديک شده است. از جمله اينکه پس از انقلاب به آثار بيدل بسيار توجه شده است.

تاثير ذهن و زبان بيدل بر غزل اين دوره انکار ناپذير است. از کسانی که شايد بيشترين تاثير را در اين خصوص پذيرفته اند ميتوان به يوسفعلی مير شکاک  و احمد عزيزی اشاره کرد.

به طوفان گر ز موج آيينه می ديديم دريا را

چو نيلوفر ز روی آب می چيديم دريا را

يا

چراغ داغ ما روشن تر از فانوس تعليم است

که در گرداب از خورشيد پرسيديم دريا را (ميرشکاک)

  
نویسنده : رهپويان وصال yaass_a110 ; ساعت ۳:٤٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٤ آبان ۱۳۸۳
تگ ها :